Bản tin Kinh tế Toàn cầu Tuần: Lạm phát, Lãi suất và Động thái của Ngân hàng Trung ương
Thị trường tài chính toàn cầu đang trải qua một giai đoạn đầy biến động, với những lo ngại về lạm phát dai dẳng và các quyết định chính sách tiền tệ của các ngân hàng trung ương lớn. Xung đột tại Trung Đông càng làm gia tăng thêm sự bất ổn, ảnh hưởng đến cả kỳ vọng của nhà đầu tư và các quyết định chính sách.
Lạm Phát và Chính Sách Lãi Suất: Fed, ECB, BoJ Nói Gì?
Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed)
Tại Mỹ, kỳ vọng về lạm phát cao đang định hình lại dự báo về chính sách tiền tệ của Fed. Tính đến cuối tuần trước, thị trường tương lai cho thấy xác suất 74.5% rằng lãi suất cơ bản của Fed sẽ được giữ nguyên cho đến hết năm 2026. Đáng chú ý, xác suất Fed tăng lãi suất trong năm nay đã tăng lên 14.9%, so với chỉ 0.8% một tháng trước đó. Ngược lại, xác suất cắt giảm lãi suất trong năm nay đã giảm mạnh từ 21.5% xuống còn 10.6% [1]. Điều này cho thấy các nhà đầu tư đang ngày càng bi quan hơn về triển vọng lạm phát và ít tin tưởng vào khả năng Fed sẽ hạ lãi suất theo quan điểm trước đây của Chủ tịch Fed Kevin Warsh [2]. Các nhà đầu tư dự đoán quan điểm này sẽ tạm gác lại cho đến khi cuộc xung đột ở Trung Đông kết thúc.
Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB)
Trong khi đó, ECB đã quyết định giữ nguyên lãi suất cơ bản. Quyết định này được đưa ra cùng ngày Ủy ban Châu Âu công bố dữ liệu cho thấy lạm phát tại Khu vực đồng Euro đã tăng tốc trong tháng 4 và tăng trưởng kinh tế thực còn yếu trong quý 1 năm 2026. Lạm phát tăng lên 3% so với tháng trước, nhưng lạm phát cốt lõi (không bao gồm giá năng lượng và thực phẩm) lại giảm nhẹ. Điều này cho thấy áp lực lạm phát cơ bản vẫn còn tương đối thấp và chưa bị ảnh hưởng đáng kể bởi cú sốc giá năng lượng [1]. Tăng trưởng Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) thực tế tại Khu vực đồng Euro chỉ tăng 0.1% so với quý trước, cho thấy sự trì trệ. Do đó, ECB đã chọn cách tiếp cận "chờ xem" đối với chính sách tiền tệ.
Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ)
Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) cũng giữ nguyên lãi suất cơ bản. Trước đó, BoJ đã có tín hiệu về việc thắt chặt chính sách tiền tệ dần dần để đối phó với lạm phát cao hơn dự kiến và bình thường hóa chính sách sau thời gian dài lãi suất cực thấp. Tuy nhiên, cuộc khủng hoảng ở Trung Đông dường như đã làm thay đổi kế hoạch này. Mặc dù xung đột có thể đẩy lạm phát tăng cao, nó cũng tiềm ẩn nguy cơ làm chậm lại tăng trưởng kinh tế – một mối lo ngại lớn đối với BoJ. Vì vậy, ngân hàng này cũng áp dụng chiến lược "chờ xem" [1].
Quyết định của BoJ không hoàn toàn đồng thuận khi có 3 thành viên bỏ phiếu không giữ nguyên lãi suất, trong đó có đề xuất tăng lãi suất từ 0.75% lên 1% [1].
Tác Động Của Xung Đột Trung Đông và Các Yếu Tố Kinh Tế Khác
Xung đột tại Trung Đông đang là một yếu tố địa chính trị quan trọng, gây ra những tác động đa chiều đến kinh tế toàn cầu. Giá dầu tăng vọt do lo ngại về nguồn cung bị gián đoạn đã ảnh hưởng đến giá cả hàng hóa và chi phí sản xuất của doanh nghiệp [2][5]. Điều này cũng góp phần đẩy lạm phát lên cao ở nhiều khu vực.
Tại Mỹ, giá bán buôn đã tăng mạnh 6% trong tháng 4, phản ánh sự leo thang của chi phí năng lượng [2]. Doanh số bán lẻ vẫn duy trì sự kiên cường bất chấp lạm phát cao [2]. Tuy nhiên, nợ hộ gia đình đang ở mức cao nhất trong 20 năm, cho thấy sự phân hóa trong tình hình tài chính của các hộ gia đình [2].
Trong khi đó, các chính sách cắt giảm thuế của chính quyền Trump đang đối mặt với áp lực lạm phát, khi cử tri cân nhắc nền kinh tế trong các cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ [2]. Tổng thống Trump cũng đề xuất tạm dừng thuế xăng dầu để giảm bớt gánh nặng cho người dân do giá xăng tăng cao [2].
Triển Vọng Kinh Tế Toàn Cầu
Các dự báo kinh tế toàn cầu cho thấy sự không chắc chắn gia tăng. Ủy ban Thương mại Quốc tế Hoa Kỳ đã ra phán quyết chống lại mức thuế toàn cầu 10% [3]. Tuy nhiên, các biện pháp bảo hộ thương mại và căng thẳng thương mại giữa các nền kinh tế lớn vẫn là những rủi ro tiềm ẩn.
Các báo cáo cũng chỉ ra những thách thức trong thị trường lao động, với tỷ lệ thất nghiệp của sinh viên mới tốt nghiệp tăng cao hơn so với mặt bằng chung [2]. Bên cạnh đó, nhu cầu về cơ sở hạ tầng trung tâm dữ liệu đang gây áp lực lên chi phí đầu vào và hạ tầng năng lượng [3].
Nhìn chung, bức tranh kinh tế toàn cầu tuần qua cho thấy sự giằng co giữa áp lực lạm phát, các quyết định chính sách tiền tệ thận trọng của ngân hàng trung ương và những bất ổn địa chính trị. Các nhà đầu tư và nhà hoạch định chính sách sẽ tiếp tục theo dõi sát sao diễn biến để đưa ra những điều chỉnh phù hợp.
Thuật ngữ cần lưu ý:
- Lạm phát cốt lõi: Là chỉ số đo lường sự thay đổi giá cả của một rổ hàng hóa và dịch vụ, loại trừ các mặt hàng có giá biến động mạnh và không ổn định như năng lượng và thực phẩm. Chỉ số này giúp phản ánh xu hướng lạm phát cơ bản của nền kinh tế.
- Lãi suất cơ bản: Là mức lãi suất mà ngân hàng trung ương đặt ra, ảnh hưởng đến lãi suất cho vay và tiết kiệm trên toàn bộ nền kinh tế.
- Thị trường tương lai: Là thị trường nơi các nhà giao dịch mua và bán các hợp đồng tài chính với giá được xác định trước cho một tài sản hoặc hàng hóa vào một ngày cụ thể trong tương lai.
- GDP thực tế: Là giá trị thị trường của tất cả hàng hóa và dịch vụ cuối cùng được sản xuất trong một quốc gia trong một khoảng thời gian nhất định, đã được điều chỉnh theo lạm phát. Nó phản ánh sự thay đổi thực tế về sản lượng kinh tế.
