Thị trường tài chính toàn cầu vừa trải qua một đợt rung lắc đáng chú ý khi dữ liệu lạm phát từ Mỹ tác động trực tiếp đến sức mạnh của đồng bạc xanh. Trong bối cảnh đó, tỷ giá trong nước cũng có những phản ứng tương ứng, đòi hỏi một cái nhìn sâu sắc về các yếu tố nền tảng đang nâng đỡ giá trị đồng Việt Nam (VND).
Bối cảnh toàn cầu: USD suy yếu trước áp lực lạm phát
Theo các báo cáo mới nhất, đồng Đô la Mỹ đã ghi nhận sự sụt giảm sau khi dữ liệu lạm phát tháng 5 của quốc gia này chạm mức cao nhất trong vòng ba năm[1]. Điều này dẫn đến sự biến động của Chỉ số DXY — chỉ số đo lường sức mạnh của đồng USD so với một rổ các đồng tiền chủ chốt khác — duy trì ở mức cao nhưng bắt đầu xuất hiện các dấu hiệu hụt hơi[1].
Khi lạm phát tại Mỹ vẫn chưa hạ nhiệt như kỳ vọng, thị trường kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ duy trì lãi suất ở mức cao lâu hơn. Tuy nhiên, sự sụt giảm nhẹ của USD trong ngắn hạn đã tạo ra một khoảng thở cần thiết cho các đồng tiền của các thị trường mới nổi, trong đó có Việt Nam.
Thực trạng tỷ giá USD/VND trong nước
Tại thị trường Việt Nam, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã công bố Tỷ giá trung tâm — mức giá tham chiếu do NHNN xác định hàng ngày để làm cơ sở cho các giao dịch ngoại tệ — ở mức 25.153 VND[1]. Phạm vi giao dịch tại các ngân hàng thương mại lớn như Vietcombank và Vietinbank hiện dao động trong khoảng từ 25.960 VND đến 26.410 VND cho mỗi USD[1].
Đáng chú ý, tỷ giá trên thị trường tự do (thường được gọi là tỷ giá chợ đen) đã có xu hướng giảm mạnh, cho thấy tâm lý đầu cơ ngoại tệ đang được kiểm soát tốt[1]. Mức trần lịch sử của tỷ giá USD/VND từng ghi nhận ở mức 26.457 VND vào tháng 8 năm 2025[5], và hiện tại thị trường đang giao dịch sát ngưỡng này nhưng với một tâm thế ổn định hơn[3].
Tại sao VND vẫn vững vàng trước thâm hụt thương mại?
Một điểm gây tranh cãi trong giới phân tích là tác động của Thâm hụt thương mại — tình trạng giá trị nhập khẩu hàng hóa vượt quá giá trị xuất khẩu — đối với tỷ giá. Thông thường, thâm hụt thương mại sẽ tạo áp lực mất giá lên đồng nội tệ do nhu cầu ngoại tệ để thanh toán hàng nhập khẩu tăng cao.
Tuy nhiên, chuyên gia kinh tế Cấn Văn Lực nhận định rằng tác động này hiện nay là không đáng kể[2]. Có ba yếu tố chiến lược đang hỗ trợ VND:
- Dòng vốn ngoại thặng dư: Sự bù đắp mạnh mẽ từ dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), kiều hối và doanh thu từ du lịch quốc tế đã giúp củng cố vị thế ngoại tệ của Việt Nam[2].
- Quản lý thị trường vàng: Việc giá vàng trong nước được điều chỉnh giảm đã hạn chế tình trạng buôn lậu vàng, từ đó giảm bớt nhu cầu thu gom USD bất hợp pháp trên thị trường tự do[2].
- Chênh lệch lãi suất: Khoảng cách lãi suất giữa VND và USD đang được duy trì ở mức hợp lý, làm giảm động lực chuyển dịch dòng vốn ra khỏi Việt Nam[2].
Phân tích chiến lược và dự báo
Nhìn vào chu kỳ kinh tế dài hạn, đồng Việt Nam đang thể hiện sức chống chịu khá tốt. Trong 5 tháng đầu năm, tỷ giá USD/VND trên thị trường liên ngân hàng chỉ tăng khoảng 0,06 điểm phần trăm, thấp hơn nhiều so với mức tăng 2,1 điểm phần trăm cùng kỳ năm trước[2].
Các chuyên gia dự báo rằng, nếu các điều kiện hỗ trợ hiện tại tiếp tục được duy trì, tỷ giá USD/VND chỉ tăng khoảng 1-2% cho cả năm nay[2]. Thậm chí, một số phân tích kỳ vọng VND có thể mạnh lên mức 26.150 VND trong vòng 12 tháng tới khi áp lực từ đồng USD toàn cầu hạ nhiệt[5].
Đối với các doanh nghiệp xuất nhập khẩu, việc theo dõi sát sao Biên độ dao động — khoảng cách giữa giá mua và giá bán ngoại tệ — là cực kỳ quan trọng để phòng ngừa rủi ro tỷ giá. Trong khi đó, với người dân và khách du lịch, sự ổn định này giúp duy trì sức mua tương đối ổn định, mặc dù tỷ giá thực tế có thể có sự khác biệt nhỏ giữa ngân hàng và các tiệm vàng tại các khu vực như phố Hà Trung (Hà Nội)[5].
Tóm lại, mặc dù áp lực từ lạm phát Mỹ và biến động địa chính trị vẫn hiện hữu, nhưng với sự điều hành linh hoạt của Ngân hàng Nhà nước và các nguồn lực ngoại hối dồi dào, đồng Việt Nam vẫn đang nằm trong tầm kiểm soát an toàn.
