Tuần qua, bức tranh Kinh tế toàn cầu tiếp tục có những diễn biến đáng chú ý, xoay quanh các quyết định chính sách tiền tệ của các ngân hàng trung ương lớn và những tác động ngày càng rõ nét từ căng thẳng địa chính trị, đặc biệt là cuộc chiến tại Trung Đông.

Các Ngân Hàng Trung Ương Giữ Vững Lập Trường, Nhưng Tín Hiệu Thay Đổi

Trong bối cảnh lạm phát vẫn là mối quan ngại, nhiều ngân hàng trung ương lớn đã quyết định giữ nguyên lãi suất cơ bản trong các cuộc họp gần đây. Tuy nhiên, giọng điệu và các tín hiệu phát đi cho thấy sự thay đổi trong cách tiếp cận.

Cục Dự Trữ Liên Bang Mỹ (Fed)

Fed đã quyết định giữ nguyên phạm vi lãi suất quỹ liên bang ở mức 3.50-3.75% trong cuộc họp thứ ba liên tiếp [1][4]. Mục tiêu kép của Fed là đạt được việc làm tối đa và lạm phát ở mức 2% [1]. Tuy nhiên, quyết định lần này được cho là có phần “diều hâu” hơn dự kiến của thị trường, khi các yếu tố như giá năng lượng tăng cao do căng thẳng Trung Đông đang đẩy lạm phát lên [4]. Tăng trưởng GDP quý I của Mỹ cũng đạt 2.0%, thấp hơn một chút so với kỳ vọng 2.1% [1].

Ngân Hàng Trung Ương Châu Âu (ECB)

ECB cũng giữ nguyên lãi suất điều hành ở mức 2.0% lần thứ bảy liên tiếp [1][4]. Tuy nhiên, Chủ tịch Christine Lagarde đã phát tín hiệu rõ ràng rằng ECB sẽ cân nhắc tăng lãi suất ngay trong tháng 6, trừ khi có những diễn biến tích cực về giá năng lượng và chấm dứt chiến tranh [2][4]. Lạm phát tại khu vực Eurozone đã tăng lên 3.0% [4], chủ yếu do giá năng lượng tăng gần 11% [5]. Lạm phát lõi (không bao gồm năng lượng và thực phẩm) gần như không thay đổi [5].

Ngân Hàng Trung Ương Anh (BoE)

BoE cũng giữ nguyên lãi suất chính ở mức 3.75% [1][4], dù có một thành viên bỏ phiếu ủng hộ tăng 0.25 điểm phần trăm [3]. Tuy nhiên, ngân hàng này cảnh báo về nguy cơ lạm phát tăng cao do cú sốc giá năng lượng [1]. Lạm phát tại Anh đã tăng lên 3.3% và dự kiến sẽ duy trì ở mức cao trong mùa hè do giá năng lượng tiếp tục ảnh hưởng [4]. Trước chiến tranh, thị trường kỳ vọng BoE sẽ cắt giảm lãi suất khi lạm phát được dự báo sẽ giảm về mục tiêu 2% [3]. Tuy nhiên, cuộc chiến đã làm đảo lộn các dự báo này [3].

Ngân Hàng Trung Ương Nhật Bản (BoJ)

BoJ giữ nguyên lãi suất chính ở mức khoảng 0.75% trong một cuộc bỏ phiếu có sự chia rẽ [1][4]. Ngân hàng này cũng nâng dự báo lạm phát, viện dẫn giá dầu thô cao hơn do chiến tranh ở Trung Đông [1]. Áp lực nội bộ về việc tăng lãi suất ngày càng gia tăng khi lạm phát vẫn dai dẳng bất chấp sự không chắc chắn toàn cầu [4].

Tác Động Của Căng Thẳng Địa Chính Trị Lên Kinh Tế Toàn Cầu

Cuộc chiến tại Trung Đông, bắt đầu từ ngày 28 tháng 2, đã gây ra những xáo trộn lớn cho các dự báo kinh tế toàn cầu [3]. Giá dầu và các chi phí khác đã tăng vọt [3]. Dầu Brent, tiêu chuẩn quốc tế, có lúc đã vượt 126 USD/thùng, mức cao nhất kể từ sau cuộc xâm lược toàn diện của Nga vào Ukraine bốn năm trước [3].

Sự gián đoạn này đe dọa làm chậm lại đà tăng trưởng và quá trình giảm lạm phát của kinh tế toàn cầu [5]. IMF đã cảnh báo rằng nền kinh tế toàn cầu đang đối mặt với những thử thách mới [5]. Đối với các nền kinh tế mở và kết nối cao như Ireland, những diễn biến này có ý nghĩa quan trọng [5].

Triển Vọng và Ưu Tiên Chính Sách

Trong bối cảnh thế giới đầy bất ổn, các ưu tiên chính sách của các ngân hàng trung ương ngày càng trở nên rõ ràng hơn, dù chính sách tiền tệ vẫn đang tạm dừng [4]. Mục tiêu hàng đầu vẫn là đưa lạm phát trở lại mức 2% [3]. Tuy nhiên, các nhà hoạch định chính sách cũng phải đối mặt với rủi ro suy thoái ngày càng tăng, đặc biệt trong các kịch bản xấu nhất khi giá năng lượng duy trì ở mức cao trong thời gian dài [3].

Các ngân hàng trung ương cần theo dõi sát sao các kỳ vọng về lãi suất và điều chỉnh chiến lược giao dịch của mình theo triển vọng kinh tế vĩ mô đang thay đổi [4]. Sự không chắc chắn về các sự kiện ở Trung Đông khiến việc dự báo trở nên khó khăn hơn bao giờ hết [3].

Thuật ngữ:

• Lãi suất quỹ liên bang — Lãi suất mà các ngân hàng thương mại cho nhau vay qua đêm để đáp ứng yêu cầu dự trữ của Fed.
• GDP (Tổng sản phẩm quốc nội) — Tổng giá trị thị trường của tất cả hàng hóa và dịch vụ cuối cùng được sản xuất ra trong phạm vi một quốc gia trong một khoảng thời gian nhất định.
• Lạm phát — Tỷ lệ phần trăm tăng giá trung bình của hàng hóa và dịch vụ trong một nền kinh tế theo thời gian.
• Lãi suất điều hành — Lãi suất mà ngân hàng trung ương áp dụng cho các giao dịch với các ngân hàng thương mại, ảnh hưởng đến lãi suất trên toàn nền kinh tế.
• Lạm phát lõi — Chỉ số lạm phát loại trừ các mặt hàng có giá biến động mạnh như năng lượng và thực phẩm, nhằm phản ánh xu hướng lạm phát cơ bản.
• Địa chính trị — Sự ảnh hưởng của các yếu tố địa lý và chính trị đến các mối quan hệ quốc tế và chính sách của các quốc gia.