Hành trình khám phá văn hóa và bản sắc Việt Nam tại 'ngôi nhà chung' 54 dân tộc

Chào bạn, lại là Lan Anh đây. Trong những chuyến đi dọc chiều dài đất nước, mình luôn tự hỏi: Làm sao để hiểu trọn vẹn một quốc gia có tới 54 dân tộc anh em với những phong tục khác biệt? Đôi khi, không cần phải vượt hàng nghìn cây số đường đèo, chúng ta vẫn có thể chạm vào “hồn Việt” ngay tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam [1].

Khi mỗi bước chân là một vùng đất mới

Bước vào không gian rộng gần 200 ha này, cảm giác đầu tiên của mình là sự choáng ngợp. Đây không chỉ là một khu du lịch, mà là một bức tranh thu nhỏ của dải đất hình chữ S. Với 4 cụm làng được quy hoạch bài bản, nơi đây tái hiện chân thực đời sống, từ kiến trúc nhà sàn của người miền núi phía Bắc cho đến nét đặc trưng của các dân tộc vùng Tây Nguyên hay Nam Bộ [1].

Nếu bạn muốn khám phá văn hóa một cách sâu sắc, hãy dành thời gian trò chuyện cùng các nghệ nhân. Họ không chỉ là những người trình diễn, mà là những "cuốn từ điển sống". Dịp lễ, nơi đây thường quy tụ hơn 100 nghệ nhân từ nhiều dân tộc khác nhau, cùng nhau tái hiện những lễ hội truyền thống, từ múa khèn của người Mông đến những trò chơi dân gian như đánh quay, ném pao đầy hào hứng [2][3].

Ẩm thực: Cách nhanh nhất để chạm vào tâm hồn một vùng đất

Là một người yêu ẩm thực, mình tin rằng vị giác chính là cách “viết nhật ký” hành trình chân thực nhất [5]. Tại Làng Văn hóa, ẩm thực không chỉ để no bụng mà là để trải nghiệm. Bạn đã bao giờ thử qua món lợn bản, gà nướng mật ong hay những món đặc sản từ ong rừng chưa? [1]

Đặc biệt, việc tham gia vào các hoạt động như giã bánh dày hay học cách làm xôi ngũ sắc không chỉ giúp bạn hiểu về tri thức dân gian — những kiến thức, kỹ năng được truyền miệng qua nhiều thế hệ về cách chế biến thực phẩm và bảo tồn văn hóa — mà còn là sợi dây kết nối giữa người với người [3]. Mỗi món ăn là một câu chuyện về vùng đất, về khí hậu và về cách con người nơi đó trân trọng thiên nhiên [5].

Di sản không chỉ để ngắm nhìn

Điều mình trân trọng nhất ở đây chính là tinh thần bảo tồn di sản. Việc được tận tay trải nghiệm in tranh dân gian Đông Hồ — một loại tranh truyền thống sử dụng giấy điệp và màu sắc tự nhiên — giúp mình hiểu vì sao nó lại được UNESCO ghi danh là di sản văn hóa phi vật thể [3][4]. Khi tự tay in một bức tranh, mình cảm nhận được sự tỉ mỉ, kiên nhẫn mà cha ông ta đã gửi gắm vào từng nét vẽ.

Ngoài ra, các không gian trưng bày ảnh về vùng cao Lai Châu hay vẻ đẹp của người dân vùng biên viễn cũng mang đến những góc nhìn rất đời thường, chân thực [2][3]. Đó không phải là những gì quá cao siêu, mà là hơi thở của cuộc sống, là tiếng cười của trẻ thơ khi lần đầu biết đến trò chơi dân gian, là ánh mắt tự hào của nghệ nhân khi giới thiệu về nghề truyền thống của dân tộc mình [3][4].

Cuối cùng, dù bạn là ai, đến từ đâu, hãy cứ đến đây với một tâm thế mở lòng. Đừng chỉ đi để check-in, hãy đi để lắng nghe, để nếm thử và để cảm nhận rằng, trong sự đa dạng của 54 dân tộc, chúng ta vẫn tìm thấy một sợi dây kết nối bền chặt mang tên bản sắc Việt Nam [1][4].