Thách thức và triển vọng trong điều hành chính sách tiền tệ Việt Nam
Trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu phức tạp, Kinh tế Việt Nam đang đứng trước những bài toán khó về cân bằng giữa tăng trưởng và ổn định vĩ mô. Việc duy trì mục tiêu kiểm soát lạm phát trong khi vẫn phải hỗ trợ đà phục hồi kinh tế là một nhiệm vụ đầy thách thức đối với Ngân hàng Nhà nước (SBV).
Áp lực lạm phát và phản ứng của Ngân hàng Nhà nước
Hiện nay, áp lực lạm phát đang gia tăng khi giá cả hàng hóa cơ bản có xu hướng đi lên. Theo các chuyên gia từ DBS, sự gia tăng của lạm phát đang khiến xác suất Ngân hàng Nhà nước chuyển sang trạng thái diều hâu — thuật ngữ chỉ quan điểm thắt chặt tiền tệ, tăng lãi suất để kiềm chế lạm phát — trở nên rõ rệt hơn[1]. Mặc dù Ngân hàng Nhà nước vẫn khẳng định duy trì mục tiêu lạm phát ở mức 4,5% trong năm nay[4], áp lực từ chi phí đầu vào và biến động tỷ giá đang đặt ra những thách thức không nhỏ cho mục tiêu này.
Chặng đường phát triển và sự linh hoạt trong chính sách
Nhìn lại lịch sử 75 năm qua, chính sách tiền tệ Việt Nam đã trải qua quá trình chuyển đổi sâu sắc, từ mô hình ngân hàng một cấp sang mô hình hai cấp, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững[5]. Kể từ sau công cuộc Đổi Mới, Việt Nam đã chuyển mình mạnh mẽ từ một nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài (FDI) và trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu[2]. Sự thay đổi này đòi hỏi các công cụ chính sách tiền tệ phải linh hoạt hơn, không chỉ dựa vào lãi suất mà còn phải phối hợp chặt chẽ với các chính sách tài khóa.
Góc nhìn chiến lược về tương lai
Việt Nam không đứng ngoài các xu hướng khu vực. Các quốc gia láng giềng như Philippines cũng đang đối mặt với những dự báo tăng trưởng GDP từ 5-6% trong năm 2024[3], cho thấy sự cạnh tranh gay gắt trong việc thu hút nguồn lực tài chính. Để giữ vững vị thế, Việt Nam cần:
- Duy trì tính độc lập trong điều hành: Đảm bảo các quyết định về lãi suất và cung tiền dựa trên dữ liệu thực tế thay vì cảm tính thị trường.
- Tăng cường khả năng chống chịu: Xây dựng bộ đệm ngoại hối đủ mạnh để ứng phó với những cú sốc từ thị trường tài chính quốc tế.
- Thúc đẩy tăng trưởng bền vững: Không chỉ dừng lại ở ổn định vĩ mô, mà cần chuyển dịch sang kiến tạo tăng trưởng thông qua việc hỗ trợ các ngành công nghệ cao và kinh tế xanh[5].
Việc kiên định với mục tiêu lạm phát trong khi vẫn duy trì sự linh hoạt là "chìa khóa" để Việt Nam vượt qua giai đoạn biến động này. Chúng ta cần nhìn nhận rằng, trong một thế giới mà dòng vốn luôn tìm kiếm những bến đỗ an toàn, sự ổn định của tiền tệ chính là lợi thế cạnh tranh quốc gia quan trọng nhất.
