Trong giới đầu tư, tôi thường thấy mọi người nháo nhào mỗi khi bảng điện tử chớp đỏ hoặc khi tin tức ngập tràn các cụm từ như "xu hướng tỷ giá USD VND hôm nay" hay "biến động thị trường ngoại hối". Với tư cách là một người theo đuổi trường phái đầu tư giá trị, tôi luôn tâm niệm một điều: Chúng ta mua doanh nghiệp, không phải mua cổ phiếu, và càng không phải mua tiền tệ.

Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhìn nhận lại câu chuyện tỷ giá dưới lăng kính của một nhà đầu tư dài hạn, điềm tĩnh và kỷ luật.

Những con số dự báo nói lên điều gì?

Nếu bạn nhìn vào các bảng dữ liệu trên thị trường Forex (Thuật ngữ: Forex — viết tắt của Foreign Exchange, tức là thị trường ngoại hối toàn cầu nơi các loại tiền tệ được mua bán và trao đổi), bạn sẽ thấy những con số nhảy múa liên tục.

Theo một số mô hình dự báo dài hạn, tỷ giá USD/VND vào giai đoạn năm 2026 đến 2027 có thể dao động trong khoảng từ 25.726 đến hơn 26.749 đồng cho mỗi đô la Mỹ, với mức trung bình xoay quanh mốc 26.100 - 26.300[1]. Trên thực tế, những biến động hàng ngày đôi khi diễn ra ở mức rất nhỏ, chẳng hạn như chỉ thay đổi khoảng 0,039% trong một phiên giao dịch[2].

Không chỉ riêng Việt Nam, các quốc gia khác trong khu vực cũng phải đối mặt với bài toán tiền tệ. Ví dụ, trong rổ tiền tệ châu Á, đồng Peso của Philippines cũng từng ghi nhận những mức sụt giảm đáng kể so với các đồng tiền khác[3]. Điều này cho thấy sự biến động là bản chất tất yếu của thị trường Tài chính toàn cầu.

Nhiều nhà đầu tư cố gắng bám sát những con số này, tìm kiếm các tín hiệu từ ngân hàng trung ương hoặc phân tích tác động vĩ mô đến Việt Nam [thông tin không có trong nguồn]. Nhưng câu hỏi đặt ra là: Việc dự đoán chính xác tỷ giá vào tháng 7 năm 2026 có thực sự giúp bạn đầu tư tốt hơn không?

Tại sao nhà đầu tư giá trị không "đoán" tỷ giá USD VND?

Tôi là một người hâm mộ nhiệt thành của Warren Buffett, và một trong những bài học lớn nhất từ ông là: Hãy tránh xa những gì bạn không hiểu và đừng cố dự đoán kinh tế vĩ mô.

Thị trường ngoại hối bị chi phối bởi hàng vạn biến số: chính trị, lạm phát, dòng vốn FDI, cán cân thương mại, và cả tâm lý bầy đàn. Việc cố gắng "lướt sóng" dựa trên tỷ giá USD VND giống như việc bạn cố đoán xem ngày mai trời sẽ mưa lúc mấy giờ để quyết định có nên xây nhà hay không.

Thay vì lo lắng về tỷ giá, tôi tập trung vào 3 nguyên tắc cốt lõi sau:

1. Tập trung vào "Hào kinh tế" của doanh nghiệp

Khi tỷ giá biến động, chi phí nhập khẩu nguyên vật liệu có thể tăng, hoặc doanh thu xuất khẩu có thể hưởng lợi. Tuy nhiên, một doanh nghiệp xuất sắc với lợi thế cạnh tranh bền vững (hào kinh tế) sẽ có quyền định giá (pricing power). Họ có thể đẩy phần chi phí gia tăng sang cho người tiêu dùng mà không làm giảm doanh số. Nếu bạn sở hữu một công ty như vậy, tỷ giá chỉ là một cơn gió thoảng qua.

2. Biên an toàn (Margin of Safety) là bắt buộc

Quản lý rủi ro luôn quan trọng hơn lợi nhuận. Khi tôi định giá một doanh nghiệp, tôi luôn yêu cầu một "biên an toàn" đủ lớn. Nếu giá trị thực của công ty là 100 đồng, tôi chỉ mua khi giá thị trường ở mức 60-70 đồng. Khoảng cách 30-40 đồng đó chính là tấm nệm êm ái bảo vệ tôi khỏi những cú sốc vĩ mô, bao gồm cả việc đồng nội tệ mất giá.

3. Tránh xa nợ vay ngoại tệ nếu không có nguồn thu đối ứng

Một rủi ro hiện hữu nhất của biến động tỷ giá đối với doanh nghiệp là nợ vay. Nếu một công ty vay nợ bằng USD nhưng chỉ thu tiền bán hàng bằng VND, họ đang đánh bạc với tỷ giá. Là một nhà đầu tư đề cao sự an toàn, tôi thường tránh xa hoặc soi rất kỹ báo cáo tài chính của những doanh nghiệp có cơ cấu nợ rủi ro kiểu này.

Thời gian là bạn đồng hành tốt nhất

Thị trường có thể hoảng loạn trong ngắn hạn vì một tin tức tăng lãi suất hay một nhịp điều chỉnh của tỷ giá. Đám đông có thể sai, và giá cổ phiếu có thể lao dốc. Nhưng hãy nhớ, kiên nhẫn luôn chiến thắng sự thông minh nửa vời.

Trong dài hạn, thị trường giống như một chiếc cân bàn, nó sẽ phản ánh chính xác giá trị nội tại của doanh nghiệp. Những biến động tỷ giá hàng ngày[2] hay những dự báo xa xôi đến năm 2027[1] chỉ là tiếng ồn.

Đầu tư không phải là trò chơi của những người phản ứng nhanh nhất với tin tức vĩ mô. Nó là hành trình của sự điềm tĩnh, kỷ luật và khả năng nhìn thấu giá trị thực sự đằng sau những con số nhảy múa trên màn hình. Hãy tắt bảng điện, đọc báo cáo thường niên và để thời gian làm nốt phần việc còn lại.