Chào các bạn, lại là Eric đây.
Gần đây, khi lướt qua các diễn đàn Tài chính hay mở bảng điện, tôi thấy một chủ đề luôn làm mọi người đứng ngồi không yên: tỷ giá USD/VND và những biến động của thị trường ngoại hối. Nhiều người lo sợ rằng tỷ giá tăng sẽ làm sập thị trường chứng khoán, hoặc đồng Đô la (USD) đang mất đi vị thế.
Là một người theo trường phái đầu tư giá trị, tôi luôn tâm niệm lời của ngài Warren Buffett: "Chúng ta mua doanh nghiệp, không phải mua những con số nhảy múa trên màn hình". Tuy nhiên, hiểu về dòng chảy vĩ mô không phải để lướt sóng, mà để chúng ta đánh giá đúng rủi ro và tìm ra cơ hội. Hôm nay, hãy cùng tôi pha một ấm trà, ngồi xuống và nhìn nhận câu chuyện tỷ giá này một cách điềm tĩnh nhất.
Bức Tranh Toàn Cảnh: Đồng USD Vẫn Là "Vua" Dù Sóng Gió
Nhiều người cho rằng đồng USD đang suy yếu do các căng thẳng địa chính trị. Tuy nhiên, dữ liệu thực tế lại kể một câu chuyện khác.
Theo báo cáo từ Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB), dù đồng Euro đang giành được một số lợi thế trong mảng trái phiếu xanh, đồng USD vẫn thống trị tuyệt đối khi chiếm khoảng 55% tỷ trọng sử dụng trên toàn cầu, bỏ xa mức 20% của Euro[5]. Đồng Nhân dân tệ của Trung Quốc dù tăng trưởng nhanh trong thanh toán xuyên biên giới nhưng quy mô tổng thể vẫn còn rất nhỏ[5].
Thậm chí, khi đối mặt với các lệnh trừng phạt kinh tế hay sự thay đổi chính quyền tại Mỹ, đồng USD vẫn cho thấy sự kiên cường đáng kinh ngạc. Dù có những nhịp điều chỉnh ngắn hạn (ví dụ như giảm 10% sau một số sự kiện chính trị lớn), đồng bạc xanh vẫn duy trì sự ổn định một cách đáng nể[3].
Thuật ngữ — Thị trường ngoại hối (Forex): Nơi diễn ra các hoạt động trao đổi, mua bán các loại tiền tệ trên thế giới. Sự lên xuống của tỷ giá phụ thuộc vào cung cầu của thị trường này.
Nhìn Sang Hàng Xóm: Không Chỉ Riêng Việt Nam Chịu Áp Lực
Khi tỷ giá USD/VND có dấu hiệu căng thẳng trên các bảng điện tử[1][2], nhiều nhà đầu tư trong nước thường có tâm lý hoảng loạn và cho rằng kinh tế nội tại đang có vấn đề. Nhưng hãy nhìn rộng ra khu vực.
Tại Malaysia, đồng Ringgit cũng đang trải qua những nhịp điều chỉnh mạnh. Ủy ban Thị trường Tài chính của Ngân hàng Trung ương Malaysia (BNM) đã phải lên tiếng khẳng định sẽ tăng cường các nỗ lực để thu hút dòng vốn ngoại hối chảy vào, nhằm hỗ trợ đồng tiền của họ giữa bối cảnh kinh tế vẫn đang vững chắc[4].
Điều này cho thấy áp lực tỷ giá hiện tại là một cơn gió ngược chung của toàn cầu, không phải là câu chuyện riêng của Việt Nam. Giống như khi thủy triều lên, mọi con thuyền đều bị đẩy lên cao. Việc của chúng ta không phải là nhảy khỏi thuyền, mà là đảm bảo con thuyền của mình không bị thủng đáy.
Sự Thật Về Việc Ngân Hàng Trung Ương Mua Vàng
Một lập luận phổ biến khác là: "Các ngân hàng trung ương đang ồ ạt mua vàng để chống lại rủi ro địa chính trị[5], vậy là họ đang tháo chạy khỏi USD?".
Sự thật thú vị hơn nhiều. Các phân tích chuyên sâu chỉ ra rằng, tỷ trọng vàng trong dự trữ ngoại hối toàn cầu tăng lên chủ yếu là do giá vàng tăng, chứ không hẳn là do sự thay đổi đột biến trong việc phân bổ tài sản[3]. Nếu giữ nguyên mức giá thị trường và chỉ nhìn vào khối lượng vàng thực tế, tỷ lệ phân bổ vào vàng của các ngân hàng trung ương thực chất đã giảm nhẹ trong khoảng 15 năm qua[3].
Thuật ngữ — Dự trữ ngoại hối: Lượng tài sản (thường là ngoại tệ mạnh và vàng) mà ngân hàng trung ương của một quốc gia nắm giữ để can thiệp thị trường khi cần thiết, bảo vệ giá trị đồng tiền nội tệ.
Tác Động Đến Việt Nam Và Chiến Lược Của Nhà Đầu Tư Giá Trị
Vậy xu hướng tỷ giá USD/VND hôm nay và những tín hiệu từ ngân hàng trung ương có ý nghĩa gì với túi tiền của chúng ta?
Thị trường có thể sai trong ngắn hạn. Những biến động tỷ giá có thể làm chi phí đầu vào của một số doanh nghiệp tăng lên, hoặc tạo tâm lý e ngại cho khối ngoại. Nhưng với tư cách là một nhà đầu tư cá nhân đề cao sự an toàn, tôi áp dụng 3 nguyên tắc sau:
- Tránh những gì bạn không hiểu (và những doanh nghiệp nợ USD lớn): Khi tỷ giá căng thẳng, các công ty vay nợ bằng USD quá nhiều sẽ chịu lỗ tỷ giá nặng nề. Quản lý rủi ro quan trọng hơn lợi nhuận. Tôi sẽ tạm gác lại những doanh nghiệp có đòn bẩy ngoại tệ cao.
- Tìm kiếm "con hào kinh tế" từ xuất khẩu: Ngược lại, những doanh nghiệp xuất khẩu mạnh, thu về USD và có chi phí sản xuất bằng VND lại đang hưởng lợi. Nếu họ có lợi thế cạnh tranh bền vững và đội ngũ quản lý tốt, đây là lúc để đưa vào tầm ngắm.
- Biên an toàn (Margin of Safety) là bắt buộc: Đừng mua một cổ phiếu chỉ vì nó được hưởng lợi ngắn hạn từ tỷ giá. Hãy mua vì giá trị nội tại của doanh nghiệp đang rẻ hơn giá thị trường. Tỷ giá rồi sẽ ổn định lại nhờ các công cụ điều hành linh hoạt của Ngân hàng Nhà nước, nhưng một doanh nghiệp tồi thì sẽ mãi là doanh nghiệp tồi.
Sự điềm tĩnh và kiên nhẫn luôn lớn hơn sự thông minh. Đừng để những biến động ngoại hối hàng ngày cướp đi sự tập trung của bạn vào chất lượng cốt lõi của doanh nghiệp. Thời gian là bạn đồng hành tốt nhất của những công ty tuyệt vời.
Chúc các bạn đầu tư an toàn và kỷ luật!
