Thị trường tài chính toàn cầu đang chứng kiến những diễn biến phức tạp, với áp lực lạm phát gia tăng là tâm điểm chú ý. Các ngân hàng trung ương trên khắp thế giới đang đối mặt với bài toán khó khăn: làm thế nào để kiềm chế lạm phát mà không bóp nghẹt tăng trưởng kinh tế.
Lạm phát dai dẳng và phản ứng của các ngân hàng trung ương
Tuần qua, báo cáo lạm phát mới nhất cho thấy chỉ số giá tiêu dùng hàng tháng tại Mỹ đã giảm từ 0.7% xuống 0.4% trong tháng 4, một tín hiệu tích cực ban đầu. Tuy nhiên, lạm phát lõi (core inflation) – loại trừ các yếu tố biến động mạnh như năng lượng và thực phẩm – lại có xu hướng tăng tốc ở cả Mỹ và Khu vực đồng Euro (Eurozone) [1]. Điều này khiến các nhà hoạch định chính sách lo ngại rằng lạm phát có thể trở nên cố hữu trong nền kinh tế, ăn sâu vào kỳ vọng và hành vi của người tiêu dùng và doanh nghiệp.
Tại Mỹ, Cục Dự trữ Liên bang (Fed) đang chịu áp lực phải hành động. Thị trường tài chính hiện dự báo xác suất Fed nâng lãi suất cơ bản trong năm nay đã tăng lên đáng kể, dù có giảm nhẹ so với tuần trước [1]. Điều này cho thấy niềm tin vào việc Fed sẽ giữ nguyên lãi suất đang lung lay, đặc biệt khi lạm phát lõi tăng tốc khiến lựa chọn "nhìn qua" sự tăng giá tạm thời không còn khả thi [1]. Chủ tịch Fed mới, Kevin Warsh, cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải tập trung vào các biện pháp khác nhau để đối phó với tình hình [5].
Ở Khu vực đồng Euro, tình hình cũng không khả quan hơn. Lạm phát dự kiến sẽ tiếp tục tăng trong những tháng tới, đặc biệt khi tác động đầy đủ của giá dầu tăng cao được cảm nhận rõ rệt [1]. Điều này gần như chắc chắn sẽ dẫn đến quyết định tăng lãi suất từ Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB) nhiều hơn một lần trong năm tới [1]. Mặc dù lạm phát lõi tại Eurozone vẫn còn "tame" (chưa tăng mạnh), một số lãnh đạo ECB lo ngại lạm phát có thể ăn sâu vào tâm lý người tiêu dùng, đòi hỏi các biện pháp thắt chặt tiền tệ để neo giữ kỳ vọng [1]. ECB đã quyết định tăng ba lãi suất chủ chốt thêm 25 điểm cơ bản, đưa lãi suất tiền gửi lên 2.25%, lãi suất tái cấp vốn lên 2.40% và lãi suất cho vay qua đêm lên 2.65% [4]. Quyết định này được đưa ra bất chấp những bất ổn từ cuộc chiến ở Trung Đông, cho thấy sự quyết tâm của ECB trong việc đưa lạm phát về mục tiêu 2% trung hạn [4].
Biến động thị trường và các yếu tố rủi ro
Trong bối cảnh này, thị trường tài chính toàn cầu ghi nhận nhiều biến động. Lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 10 năm của Mỹ đã vượt mốc 4.50% [2]. Đồng Yên Nhật tiếp tục mất giá so với Đô la Mỹ, giao dịch ở mức 160 JPY/USD, bất chấp các biện pháp can thiệp ngoại hối tiềm năng từ chính quyền Nhật Bản [2]. Điều này phản ánh sự thiếu nhất quán trong chính sách tiền tệ và tài khóa của Nhật Bản, bao gồm cả việc giữ lãi suất thấp trong khi các ngân hàng trung ương lớn khác đang thắt chặt [2].
Thị trường tiền mã hóa cũng trải qua một tuần khó khăn, với Bitcoin giảm xuống khoảng 60.000 USD [2]. Tín dụng tư nhân cũng không ngoại lệ, khi một quỹ lớn tuyên bố hạn chế nhà đầu tư rút vốn [2].
Các yếu tố rủi ro khác tiếp tục hiện hữu, bao gồm sự phân mảnh địa chính trị (geopolitical fragmentation) – tình trạng các quốc gia hoặc khối quốc gia có xu hướng cô lập, chia rẽ về chính trị và kinh tế – cùng với sự biến động của giá năng lượng và phân bón [2]. Nợ công cao và sự phân kỳ trong tăng trưởng kinh tế toàn cầu cũng là những thách thức dai dẳng.
Triển vọng kinh tế và những câu hỏi còn bỏ ngỏ
Khi bước vào mùa hè, giới đầu tư và các nhà hoạch định chính sách đối mặt với một giai đoạn phức tạp hơn. Câu hỏi đặt ra là tăng trưởng kinh tế, lạm phát và định giá thị trường sẽ diễn ra ở mức độ nào trong bối cảnh các yếu tố bất ổn ngày càng gia tăng [2].
Tại khu vực Mỹ Latinh, các ngân hàng trung ương như Ngân hàng Trung ương Chile (BCCh) và Ngân hàng Trung ương Brazil (BCB) đang cân nhắc các quyết định chính sách tiền tệ. BCCh có khả năng giữ nguyên lãi suất ở mức 4.50% do cân bằng giữa dữ liệu kinh tế vĩ mô và rủi ro lạm phát [3]. Trong khi đó, BCB dự kiến sẽ giảm lãi suất 25 điểm cơ bản xuống 14.25% nhưng đi kèm với thông điệp "diều hâu" (hawkish) – ám chỉ xu hướng ưu tiên kiềm chế lạm phát hơn là thúc đẩy tăng trưởng [3].
Sự kiện World Cup FIFA 2026 tại Mexico dự kiến sẽ có tác động tích cực khiêm tốn đến GDP, ước tính tăng khoảng 0.1–0.2%, tập trung chủ yếu vào tháng 6 và tháng 7 [3]. Tuy nhiên, sự kiện này khó có thể làm thay đổi đáng kể động lực tăng trưởng trung hạn của nền kinh tế Mexico.
Nhìn chung, bức tranh kinh tế toàn cầu tuần qua cho thấy sự gia tăng áp lực lạm phát, buộc các ngân hàng trung ương phải đưa ra những quyết định khó khăn về chính sách tiền tệ. Sự kết hợp giữa lạm phát dai dẳng, lãi suất cao, nợ công lớn, tăng trưởng kinh tế phân kỳ và bất ổn địa chính trị tạo ra một môi trường đầy thách thức cho thị trường tài chính và các nhà đầu tư.
