Hơn 15 năm sống sót trên thị trường Tài chính, từ cú sập lịch sử năm 2008 đến nay, tôi chỉ giữ cho mình một nguyên tắc bất di bất dịch: "Thị trường luôn đúng". Đám đông ngoài kia luôn thích đoán đỉnh, đoán đáy và chạy theo những tin đồn vô thưởng vô phạt. Tôi thì không. Khi nhìn vào tỷ giá USD/VND hôm nay, tôi không tìm kiếm lý do để biện minh cho cảm xúc, tôi tìm kiếm sự thật từ những con số.
Con số thực tế không biết nói dối
Trên bảng điện tử, cặp tỷ giá USD/VND đang giao dịch quanh mốc 26.245,00, ghi nhận mức giảm nhẹ 0,27% so với giá đóng cửa phiên trước đó là 26.315,00[1]. Nếu bạn là một người giao dịch thực dụng, bạn phải nhìn rộng ra. Biên độ giao dịch — khoảng cách giữa mức giá cao nhất và thấp nhất của một tài sản trong một khoảng thời gian nhất định — của cặp tỷ giá này trong 52 tuần qua dao động từ 25.820 đến 26.449[1].
Một bảng quy đổi khác cũng cho thấy mức giá tham chiếu hiện nằm quanh 26.298 VND cho mỗi 1 USD[2]. Nhịp điều chỉnh nhẹ từ vùng đỉnh 52 tuần cho thấy áp lực tăng giá của đồng USD so với VND đang tạm thời hạ nhiệt. Tuy nhiên, trong giao dịch, một nhịp nghỉ ngơi không có nghĩa là xu hướng đã đảo chiều.
Tín hiệu từ Ngân hàng Trung ương và bài toán vĩ mô
Tại sao tỷ giá lại nhảy múa? Mọi con mắt của giới tài chính đều đổ dồn vào các quyết định của Ngân hàng Trung ương — cơ quan quản lý tiền tệ tối cao của một quốc gia, chịu trách nhiệm kiểm soát cung tiền và lãi suất.
Khi cơ quan này muốn kiểm soát Lạm phát — sự suy giảm sức mua của đồng tiền khi mức giá chung của hàng hóa và dịch vụ tăng lên — họ sẽ can thiệp bằng công cụ lãi suất[4]. Lãi suất thay đổi, định giá tiền tệ trên Thị trường ngoại hối — nơi diễn ra các hoạt động trao đổi, mua bán các loại tiền tệ trên toàn cầu — sẽ lập tức biến động theo[4].
Nhiều người cố gắng dự đoán xem các nhà hoạch định chính sách sẽ làm gì tiếp theo. Đó là một trò chơi rủi ro. Là một người giao dịch theo xu hướng (trend follower), tôi không bận tâm việc đoán trước tương lai. Tôi chờ xem thị trường phản ứng thế nào với các quyết định đó và đi theo dòng tiền lớn.
Tâm lý đám đông và tác động đến thị trường Việt Nam
Biến động của cặp tỷ giá USD/VND[3] không chỉ là câu chuyện trên màn hình máy tính. Nó tác động trực tiếp đến nền kinh tế thực, đặc biệt là các doanh nghiệp xuất nhập khẩu tại Việt Nam. Một nhịp tăng hay giảm 1-2% hoàn toàn đủ sức bào mòn biên lợi nhuận của cả một quý.
Khi tỷ giá nhích lên, đám đông thường hoảng loạn gom mua. Khi tỷ giá điều chỉnh, họ lại sợ hãi bán tháo. Sự thiếu kỷ luật và hành động dựa trên cảm xúc chính là lý do khiến 90% người tham gia thị trường mất tiền.
Nguyên tắc sinh tồn của một Trend Follower
Nếu bạn muốn tồn tại và kiếm tiền từ những biến động tiền tệ này, hãy khắc cốt ghi tâm 3 điều sau:
- Đừng chống lại dòng nước: Xu hướng là bạn. Nếu biểu đồ cho thấy xu hướng tăng dài hạn vẫn còn, đừng dại dột chặn đầu xe lửa chỉ vì một vài phiên giảm điểm.
- Quản trị rủi ro là hơi thở: Không có vị thế nào đáng để bạn phải mất ngủ. Hãy luôn biết điểm dừng lỗ của mình ở đâu trước khi đặt lệnh.
- Kiên nhẫn chờ đúng thời điểm: Đứng ngoài thị trường, cầm tiền mặt và quan sát cũng là một vị thế giao dịch. Đừng ép bản thân phải hành động mỗi ngày.
Tỷ giá sẽ còn biến động. Trong thế giới tài chính tàn khốc này, kẻ sống sót cuối cùng không bao giờ là kẻ thông minh nhất hay đoán giỏi nhất. Kẻ sống sót là người tuân thủ kỷ luật một cách lạnh lùng nhất.
