Chào các bạn, mình là Eric Phạm đây.
Những ngày gần đây, nếu các bạn dạo quanh các mặt báo tài chính hay các diễn đàn chứng khoán, chắc hẳn chủ đề nóng hổi nhất chính là sự leo thang của tỷ giá USD/VND — tức là số lượng tiền Đồng bạn cần bỏ ra để đổi lấy một đồng Đô la Mỹ. Với một người theo trường phái đầu tư giá trị như mình, những biến động này giống như những cơn sóng ngoài khơi xa: chúng có thể làm con thuyền rung lắc đôi chút, nhưng nếu bạn có một chiếc mỏ neo vững chắc và một con tàu tốt, bạn sẽ chẳng có gì phải sợ hãi.
Những con số biết nói về tỷ giá hiện nay
Theo dữ liệu mới nhất, Ngân hàng Nhà nước đã công bố tỷ giá trung tâm — mức giá tham chiếu do cơ quan quản lý tiền tệ đưa ra để định hướng thị trường — ở mức 25.175 VND[1]. Tuy nhiên, tại các ngân hàng thương mại, con số này thực tế còn cao hơn. Ví dụ, tại Vietcombank, giá bán ra đã chạm ngưỡng 26.433 VND[1].
Nếu nhìn vào biểu đồ dài hạn, chúng ta thấy đồng Việt Nam đã mất giá khoảng 0,82% so với USD trong vòng một năm qua[2]. Con số này nghe có vẻ nhỏ, nhưng trong thế giới tài chính, nó đủ sức làm thay đổi bảng cân đối kế toán của hàng ngàn doanh nghiệp.
Tại sao đồng USD lại "đắt giá" đến thế?
Có hai lý do chính mà chúng ta cần lưu tâm:
- Chính sách của Fed: Fed — Cục Dự trữ Liên bang Mỹ, cơ quan đóng vai trò như ngân hàng trung ương của Hoa Kỳ — vẫn đang duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt[1][4]. Khi lãi suất tại Mỹ ở mức cao, dòng tiền có xu hướng chảy ngược về đó để hưởng lợi, khiến đồng USD mạnh lên trên toàn cầu.
- Nhu cầu nhập khẩu: Giống như câu chuyện tại một số quốc gia khác, khi nhu cầu nhập khẩu các mặt hàng thiết yếu như nhiên liệu, xăng dầu hay phân bón tăng cao, các doanh nghiệp cần nhiều USD hơn để thanh toán, từ đó đẩy giá đồng tiền này lên[3].
Góc nhìn của Eric: Đừng nhìn bảng điện, hãy nhìn vào doanh nghiệp
Warren Buffett từng nói: "Trong ngắn hạn, thị trường là một chiếc máy bình chọn, nhưng trong dài hạn, nó là một chiếc máy cân". Tỷ giá có thể nhảy múa hàng ngày, nhưng giá trị nội tại của một doanh nghiệp tốt thì không thay đổi nhanh đến thế.
Khi tỷ giá USD/VND biến động, mình thường tự hỏi: "Doanh nghiệp mình đang nắm giữ sẽ bị ảnh hưởng thế nào?".
- Nhóm xuất khẩu: Nếu bạn đang sở hữu cổ phiếu của các công ty xuất khẩu (như thủy sản, dệt may), tỷ giá tăng lại là một tin vui. Họ bán hàng thu về USD, khi đổi sang VND sẽ được nhiều tiền hơn. Đây chính là một dạng lợi thế ngắn hạn.
- Nhóm vay nợ USD nhiều: Ngược lại, những doanh nghiệp vay nợ bằng USD để đầu tư máy móc, hạ tầng sẽ gặp áp lực lớn. Chi phí tài chính tăng cao sẽ bào mòn lợi nhuận. Đây là lúc chúng ta cần xem xét biên an toàn — khoảng cách giữa giá trị thực của cổ phiếu và giá thị trường — để đảm bảo mình không bị hớ.
Quản trị rủi ro: Bài học về sự kiên nhẫn
Nhiều nhà đầu tư cá nhân thường hoảng loạn khi thấy tỷ giá tăng, lo sợ lạm phát và bán tháo tài sản. Nhưng hãy nhớ rằng, Việt Nam đang có những bước cải cách thị trường vốn rất mạnh mẽ. Ngân hàng Thế giới (World Bank) đánh giá cao nỗ lực của Việt Nam trong việc nâng hạng thị trường và thu hút nhà đầu tư tổ chức quốc tế[5]. Điều này tạo ra một nền tảng dài hạn rất tích cực.
Thay vì cố gắng dự đoán tỷ giá ngày mai là bao nhiêu — một việc mà ngay cả những chuyên gia giỏi nhất cũng thường xuyên sai — mình chọn cách tập trung vào những gì mình hiểu rõ nhất. Đó là tìm kiếm các doanh nghiệp có dòng tiền ổn định, lợi thế cạnh tranh bền vững và đội ngũ lãnh đạo đáng tin cậy.
Lời khuyên của Eric:
- Đừng đầu cơ tiền tệ: Nếu bạn không phải là một chuyên gia Forex — thị trường trao đổi ngoại tệ quốc tế — thì đừng cố gắng kiếm lời từ biến động tỷ giá. Rủi ro là rất lớn.
- Kiểm tra sức khỏe doanh nghiệp: Hãy xem lại danh mục của mình, liệu có công ty nào đang gánh khoản nợ USD quá lớn hay không?
- Giữ tâm lý bình thản: Thị trường luôn có những lúc nhiễu động. Thời gian chính là người bạn đồng hành tốt nhất của nhà đầu tư giá trị.
Đầu tư là một hành trình dài, không phải là một cuộc chạy nước rút. Hãy cứ để tỷ giá làm việc của nó, còn chúng ta, hãy tập trung vào việc tích lũy những tài sản chất lượng với giá hời. Chúc các bạn luôn tỉnh táo và kỷ luật!
